Uzun yol öncesi yapılan kontrollerin çoğu motor ve yağla ilgilidir; lastiğe ise genellikle yalnızca “inik mi” diye bakılıp geçilir. Oysa yolda kalmaların önemli bir kısmı lastikle başlar: düşük basınç, yanakta fark edilmemiş bir kesik ya da havası inmiş bir stepne. Adana’dan O-51 ile batıya, O-52 ile doğuya ya da O-21 ile Pozantı üzerinden kuzeye çıkacaksanız aşağıdaki kontrolleri yola çıkmadan bir gün önce yapmanız yeterli.
1. Hava basıncı
Doğru basınç değeri aracın kapı pervazındaki etikette, yakıt kapağının içinde ya da kullanım kılavuzunda yazar. Yük ve yolcu sayısına göre farklı değerler verilir; bagaj doluysa yüklü değeri kullanın. Ölçümü lastikler soğukken, yani araç uzun süre çalışmamışken yapın. Sıcak lastikte ölçülen değer olduğundan yüksek görünür. Düşük basınç lastiğin yanağını ezer, ısınmayı artırır ve yaz sıcağında otoyolda patlama riskini yükseltir.
2. Diş derinliği ve aşınma şekli
Lastik dişlerinin arasındaki aşınma göstergelerine bakın. Dişler bu göstergelere yaklaştıysa lastik ıslak zeminde tutunmayı kaybetmeye başlamıştır. Aşınmanın şekli de ipucu verir:
- Sadece ortası aşınıyorsa basınç uzun süredir yüksek kullanılmıştır.
- İki kenar birden aşınıyorsa basınç düşük kalmıştır.
- Tek kenar aşınıyorsa rot ayarı bozuk olabilir.
- Dalgalı, basamaklı aşınma balans ya da amortisör sorununa işaret edebilir.
3. Yanak ve sırt hasarı
Lastiğin yan yüzeyinde şişlik, kabarcık, derin çizik ya da kesik olup olmadığına bakın. Kaldırıma sert çarpma veya çukura girme sonrası yanakta oluşan şişlik, lastiğin iç yapısının zarar gördüğünü gösterir; bu lastikle uzun yola çıkılmaz. Sırtta saplanmış çivi ya da taş varsa yerinden çıkarmadan bir lastikçiye gösterin.
4. Stepne ve alet çantası
Stepnenin basıncını kontrol etmek en çok unutulan adımdır. Bagajın altında uzun süre bekleyen bir stepne ihtiyaç anında inik çıkabilir. Kriko, bijon anahtarı ve varsa kilitli bijon aparatının yerinde olduğunu da görün. Bazı araçlarda stepne yerine tamir kiti bulunur; kitin son kullanma tarihine ve nasıl kullanıldığına önceden bakın.
5. Mevsime uygunluk
Adana içinde kış lastiği çoğu zaman gündemde değildir, ama yolculuğunuz Pozantı’dan Toros geçişine, oradan da iç bölgelere uzanıyorsa kış aylarında kar ve buzlanma ihtimalini hesaba katın. Yaz aylarında ise sıcak asfalt ve uzun otoyol etapları lastiği zorlar; basınç kontrolünü molalarda tekrarlamak iyi bir alışkanlıktır.
Yolda lastik patlarsa
- Direksiyonu sıkı tutun, sert fren yapmayın; aracı yavaşça sağa alın.
- Dörtlüleri yakın, yeleği giyin, ikaz üçgenini koyun.
- Değişimi yalnızca trafikten uzak, düz ve sağlam bir zeminde yapın.
- Banket dar, zemin eğimli ya da hava kararmışsa kendiniz uğraşmayın.
Değişimi güvenli şekilde yapamıyorsanız ya da stepne de kullanılamaz durumdaysa Adana lastik değişimi için ekip çağırabilirsiniz. Jant hasarlıysa ya da yerinde çözüm mümkün değilse araç en yakın lastikçiye veya servise oto çekici ile götürülür. Otoyolda durmak zorunda kaldığınızda izlenecek güvenlik adımlarını otoyolda arıza rehberimizde ayrıca anlattık.
Yola çıkmadan önce son liste
- Dört lastik ve stepne basıncı etikete göre ayarlandı
- Diş derinliği ve aşınma şekli kontrol edildi
- Yanakta şişlik ya da kesik yok
- Kriko, bijon anahtarı ve kilitli bijon aparatı yerinde
- Yelek, ikaz üçgeni ve fener araçta
Yolculuk sırasında dikkat edilecekler
Direksiyonda titreme, aracın bir tarafa çekmesi ya da tekerlek tarafından gelen uğultu gibi değişiklikler fark ederseniz hızınızı düşürün ve ilk güvenli noktada durup lastiklere bakın. Uzun otoyol etaplarında molalarda lastiklere göz atmak, yavaş yavaş inen bir lastiği patlamadan önce yakalamanızı sağlar. Yüklü bir araçla ya da römorkla yolculuk ediyorsanız basıncı yüke göre ayarlayın. Stepneyle yola devam ettiyseniz, özellikle ince yedek lastik kullanan araçlarda, hız sınırına uyun ve asıl lastiği ilk fırsatta tamir ettirin ya da değiştirin.
Değişimi kendiniz yapacaksanız
Aracı düz zemine alın, el frenini çekin, vitesi takın ve mümkünse çapraz tekerleğin önüne bir takoz koyun. Bijonları araç yerdeyken biraz gevşetin, sonra krikoyu kılavuzda gösterilen kaldırma noktasına yerleştirin. Lastiği taktıktan sonra bijonları çapraz sırayla sıkın ve araç yere indikten sonra son kez kontrol edin. Kısa bir yol gittikten sonra bijonları tekrar kontrol ettirmek iyi olur.
Adana içinde ya da Adana’dan çıkarken lastikle ilgili bir sorun yaşarsanız Çınar Oto Kurtarma’yı 0535 920 09 34 numarasından 7/24 arayabilirsiniz. Hizmetin ayrıntıları için lastik değişimi sayfasına bakabilirsiniz.
